نديدم . پس علم و يقين به نجاست ندارم ، نه اينكه يقين به طهارت دارم . ( عدم العلم است نه علم به عدم ) حال استدلال به اين فراز براى حجيت استصحاب بنا بر احتمال اول است كه يقين سابق مراد يقين به طهارت قبل از ظن به اصابه بوده و شك لا حق همين ظن به اصابت و نديدن چيزى بعد از فحص است و اما بنا بر احتمال ثانى اين حديث به درد قانون اليقين و شك سارى مىخورد نه به درد استصحاب . بيان ذلك : مراد از يقين به طهارت عبارت است از يقين به طهارت بعد الفحص كه فحص كرده و يقين به طهارت پيدا كرده سپس با اين يقين وارد نماز شده و پس از نماز خون را ديده در اينجا دو احتمال پيدا مىشود : 1 . خون پس از نماز به لباس اصابت كرده و هنگام نماز نبود . 2 . خون هنگام نماز هم بوده است اين احتمال به درد قاعده اليقين مىخورد كه شك لا حق سرايت كرده به يقين سابق و او را درهم شكسته ، بنابراين حديث ربطى به استصحاب كه مورد نظر است نخواهد داشت . فراز دوم : بخش پايانى حديث كه امام فرمود : « لانّك لا تدرى لعله شىء اوقع عليك فليس ينبغى ان تنقض اليقين بالشّك » . كيفيت استدلال : اين بخش از روايات و بخش اول از اين روايت كيفيت استدلالشان همانند استدلال به صحيحهء اولى است به اين بيان كه الف و لام اليقين ، الف و لام جنس است و جواب امام عليه السّلام به منزلهء صغرا و كبرايى است كه از كبراى كلى حجيت استصحاب استفاده مىشود . پس دلالت اين دو بخش صحيحه ثانيه همانند دلالت صحيحه اولى است ، بلكه اين معنا كه الف و لام اليقين براى جنس باشد در اين روايت اظهر است از روايت اولى . بيان ذلك : شيخ مىفرمايد : و ارادة الجنس من اليقين لعلّه اظهر هنا . « 1 »

--> ( 1 ) . رسائل ، ص 330 .